Yargıtay Kararları
FAZLA MESAİ
FAZLA MESAİ
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ
T. 9.11.1999 E. 1999/13770 K. 1999/16931
• İŞÇİNİN 12 YIL SÜRE İLE HERGÜN VE GENEL TATİLLERDE 3 SAAT FAZLA ÇALIŞMA YAPTIĞININ KABULÜ ( Hayatın Olağan Akışına Aykırılığı )
ÖZET : Bir kimsenin 12 yıl süre ile hergün ve genel tatillerde 3 saat fazla çalışma yaptığının kabulü hayatın olağan akışına aykırıdır. Davacının bu çalışma dönemi içerisinde raporlu ve izinli olduğu ve çalışmadığı günlerin de bulunabileceği dikkate alınarak bir indirim yapılmamış olması hatalı olup bozmayı gerektirir.
KARAR : Mahkemece davacının tüm çalışma süresinde günde 3 saat fazla mesai yaptığı ve genel tatillerde çalıştığı kabul edilmiştir. Ancak, bir kimsenin 12 yıl süre ile hergün ve genel tatillerde 3 saat fazla çalışma yaptığının kabulü hayatın olağan akışına aykırıdır. Davacının bu çalışma dönemi içerisinde raporlu ve izinli olduğu ve çalışmadığı günlerinde bulunabileceği dikkate alınarak bir indirim yapılmamış olması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 9.11.1999 gününde oybirliğiyle karar verildi.
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ
T. 30.11.2003 E. 2003/5611 K. 2003/18355
• FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ ( Bir İşçinin Üç Yıl Boyunca Hiç Aralıksız Günde Üç Saat Fazla Çalışma Yapmasının Hayatın Olağan Akışına Aykırı Olması )
• HAYATIN OLAĞAN AKIŞINA AYKIRILIK ( Bir İşçinin Üç Yıl Boyunca Hiç Aralıksız Günde Üç Saat Fazla Çalışma Yapmasının Hayatın Olağan Akışına Aykırı Olması )
ÖZET : Bir kimsenin 3 yıl 7 ay 28 gün süre ile hiç ara vermeden her gün 3 saat fazla çalıştığının kabulü hayatın olağan akışına uygun düşmemektedir.
KARAR : Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının günde 3 saat fazla çalıştığı kabul edilerek buna göre fazla çalışma ücreti hesaplanmıştır. Bir kimsenin 3 yıl 7 ay 28 gün süre ile hiç ara vermeden her gün 3 saat fazla çalıştığının kabulü hayatın olağan akışına uygun düşmemektedir. İzin, hastalık gibi nedenlerle çalışılmayan günler olabileceği dikkate alınarak bilirkişi tarafından belirlenen fazla çalışma ücretinden uygun bir indirim yapılarak sonucuna göre alacak hüküm altına alınmalıdır.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA 30.11.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ
T. 1.6.2005 E. 2004/27123 K. 2005/20017
• UZUN SÜRE FAZLA ÇALIŞMA ( Davacının Tüm Çalışma Süresinin Her Günü Günde Bir Buçuk Saat Fazla Çalışma Yapması Hayatın Olağan Akışına Aykırı Olduğu - Fazla Mesai Alacağından Makul Bir İndirim Yapılması Gereği )
• HAYATIN OLAĞAN AKIŞINA AYKIRILIK ( Davacının Tüm Çalışma Süresinin Her Günü Günde Bir Buçuk Saat Fazla Çalışma Yapması - Fazla Mesai Alacağından Makul Bir İndirim Yapılması Gereği )
• HAKKANİYET İNDİRİMİ ( Davacının Tüm Çalışma Süresinin Her Günü Günde Bir Buçuk Saat Fazla Çalışma Yapması Hayatın Olağan Akışına Aykırı Olduğu - Fazla Mesai Alacağından Makul Bir İndirim Yapılması Gereği )
1475/m.26, 35, 41, 56
ÖZET : Davacının tüm çalışma süresinin her günü, günde bir buçuk saat fazla çalışma yapması hayatın olağan akışına aykırıdır. Mahkemece hafta tatili alacağı adı altında kabul edilen fazla mesai alacağından hastalık, izin gibi nedenlerle çalışılamayacak günler olduğu düşünülerek bilirkişinin hesapladığı miktardan makul bir indirim yapılarak sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır
DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı ile fazla çalışma, yıllık izin, maaş alacağı ve genel tatil paralarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR : 1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2.Davacı iş akdinin 29.6.2002 tarihinde son bulduğunu dilekçesinde belirtmesine rağmen, fesih tarihinin daha sonraki bir tarih olarak kabul edilmesi H.U.M.Y.nın 74.maddesinde yer alan istekle bağlılık kuralına aykırıdır.
3.Davacının tüm çalışma süresinin her günü, günde bir buçuk saat fazla çalışma yapması hayatın olağan akışına aykırıdır. Mahkemece hafta tatili alacağı adı altında kabul edilen fazla mesai alacağından hastalık, izin gibi nedenlerle çalışılamayacak günler olduğu düşünülerek bilirkişinin hesapladığı miktardan makul bir indirim yapılarak sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 1.6.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ
T. 30.4.2002 E. 2002/4292 K. 2002/6881
• FAZLA ÇALIŞMA ( İşçinin 5 Yıl Gibi Uzun Bir Süre Her Hafta 13 Saat - Hayatın Olağan Akışına Aykırılığı/Hakkaniyet İndirimi Yapılması Gereği )
• HAKKANİYET İNDİRİMİ ( İşçinin 5 Yıl Gibi Uzun Bir Süre Her Hafta 13 Saat Fazla Mesai Yaptığının Kabulü - Hayatın Olağan Akışına Aykırılığı )
1475/m.35, 36, 38, 39
ÖZET : Davacı işçinin 5 yıl gibi uzun bir süre her hafta 13 saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek hüküm kurulmuşsa da; bir insanın izin almadan bu kadar uzun bir süre çalışağının kabulü hayatın olağan akışına aykırıdır.
Bu durumda, gerçek durumun ortaya çıkabilmesi için mahkemece uygun görülecek hakkaniyet indirimi yapılması gerekir.
DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, fazla çalışma ve yıllık izin, bayram ve hafta tatili gündelikleri, yol parası ile ücret alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR : 1. Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2. Davacı işçinin 5 yıl gibi uzun bir süre her hafta 13 saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek hüküm kurulmuşsa da bir insanın izin almadan bu kadar uzun bir süre çalıştığının kabulü hayatın olağan akışına aykırıdır. Gerçekten hastalık, mazeret ve benzer sebeplerle işyerinden zaman zaman ayrılması olağan karşılanmalıdır. Bu durumda, gerçek durumun ortaya çıkarılabilmesi için mahkemece uygun görülecek bir hakkaniyet indirimi yapılması doğru olur. Esasen dinlenen tanıklar genel durumu ifade etmişlerdir. Yılın hangi aylarında ve de günlerinde aynı şekilde çalışıldığını söylemek oldukça güçtür.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten ( BOZULMASINA ), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.4.2002 gününde oybirliğiyle karar verildi.
.
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ
T. 4.3.2004 E. 2003/14817 K. 2004/4141
• FAZLA ÇALIŞMA • İŞÇİNİN HER GÜN FAZLA ÇALIŞMA YAPTIĞININ KABULÜ HAYATIN OLAĞAN AKIŞINAAYKIRI OLDUĞU VE HAKKANİYETE UYGUN BİR İNİDİRİM GERETİĞİ
ÖZET : Bir işçinin her gün fazla çalışma yaptığının kabulü hayatın olağan akışına uymaz.
DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ve fazla çalışma ücreti, hafta ve genel tatil gündeliklerinin ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR : Davacı işçinin üç yılı aşkın bir süre çalıştığı ve her iş günü 1.5 saat fazla mesai yaptığı kabul olunarak fazla çalışma alacağı hesaplanmıştır. Bir işçinin her gün fazla mesai yaptığının kabulü hayatın olağan akışına uymaz. Gerçekten mazeret, hastalık, izin ve benzer ihtiyaçlar nedeniyle bir insanın zaman zaman fazla mesai yapmaması ihtimali her zaman mevcuttur. Bu itibarla fazla mesai alacağından makul bir indirim yapılarak sonuca gidilmelidir.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04.03.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ
T. 14.11.2005 E. 2005/32427 K. 2005/35925
• FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ ( Haftanın 6 Günü 3 Saat Fazla Mesai Yapmanın Hayatın Olağan Akışına Aykırı Olduğu - Makul Oranda Takdiri İndirime Gidilmesi Gerektiği )
ÖZET : Bir kimsenin haftanın 6 günü 3 saat fazla mesai yapması hayatın olağan akışına aykırı olup, fazla mesai ücretinden hastalık, kişisel mazeretler gibi nedenler gözetilerek makul oranda takdiri indirim yapılması gerekir.
KARAR : Bir kimsenin haftanın 6 günü 3 saat sürekli fazla mesai yapması hayatın olağan akışına aykırı olup, fazla mesai ücretinden hastalık, kişisel mazeretler gibi nedenler gözetilerek makul oranda bir takdiri indirime gidilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA 14.11.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
